Kwasy humusowe a odporność – co naprawdę wiadomo z badań
Share
Zaktualizowano: 04.11.2026 · Autorka: Dorota Gryzło
Kwasy humusowe to naturalne związki organiczne, które powstają przez tysiące lat z rozkładu roślin. W marketingu suplementów przypisuje się im „wzmacnianie odporności”, regenerację i oczyszczanie organizmu. Uczciwa odpowiedź: jest jedno obiecujące badanie na ludziach i sporo badań na zwierzętach, ale potwierdzonego działania u człowieka nie ma. Ten tekst pokazuje, co faktycznie zbadano, na kim i z jakim wynikiem.
Czym są kwasy humusowe i skąd się biorą?
Kwasy humusowe powstają, gdy materia roślinna przez bardzo długi czas rozkłada się w glebie, torfie i skałach. Odpowiadają za ciemny kolor żyznej ziemi i wód torfowych. Jednym z najbogatszych źródeł jest leonardyt — skała o wysokiej zawartości substancji organicznych.
Od dziesięcioleci wykorzystuje się je w rolnictwie: poprawiają strukturę gleby i wiążą jony metali. To dlatego hasło „humus” w wyszukiwarce prowadzi głównie do ziemi ogrodowej. Zainteresowanie kwasami humusowymi w kontekście zdrowia człowieka jest znacznie młodsze — i właśnie dlatego warto rozdzielić to, co wiadomo, od tego, co się obiecuje.
Co wiemy — i skąd to wiemy
Przy kwasach humusowych trzeba rozdzielić trzy poziomy dowodów: badania na ludziach (tych jest bardzo niewiele), badania na zwierzętach i w probówce (tych jest dużo) oraz obserwacje z rolnictwa. Przenoszenie wyniku z gleby albo z myszy na człowieka to nie dowód, tylko hipoteza.
1. Mikrobiom jelitowy — jedno badanie na ludziach
To najmocniejszy dostępny punkt. Zespół z berlińskiej Charité podał 14 zdrowym ochotnikom kwasy humusowe przez 45 dni i policzył bakterie jelitowe. Całkowite stężenie bakterii w jelicie grubym wzrosło o około 32%, a indywidualny profil mikrobiomu każdej osoby pozostał w zasadzie niezmieniony.
Granice tego badania trzeba znać: 14 osób to bardzo mała próba, nie było grupy kontrolnej ani placebo, a wzrost liczebności bifidobakterii — czyli tego, co marketing lubi obiecywać — nie był istotny statystycznie. Uczestnicy byli zdrowi, a autorzy napisali wprost, że nie wiedzą, jakie efekty kliniczne to wywołało.
2. Stany zapalne — głównie modele zwierzęce
Przegląd w czasopiśmie Phytotherapy Research zbiera badania, w których substancje humusowe tłumiły odpowiedź zapalną — w większości u szczurów. Są też pojedyncze obserwacje u ludzi, np. u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego. To ciekawe sygnały, ale nie dotyczą wody pitnej i nie upoważniają do mówienia, że kwasy humusowe „zmniejszają stany zapalne”.
3. Wiązanie jonów metali — dobrze opisane, ale nie u ludzi
Kwasy humusowe faktycznie wiążą jony metali w glebie i wodzie. Nie znaczy to, że taki mechanizm działa w ludzkim przewodzie pokarmowym w sposób korzystny dla zdrowia. Nie ma podstaw, by opisywać wodę humusową jako środek „usuwający metale ciężkie” albo „toksyny” z organizmu.
4. Odporność i regeneracja — na razie zwierzęta i probówka
Przegląd opublikowany w 2025 roku w Antioxidants opisuje, że u myszy kwasy humusowe zwiększały liczbę komórek produkujących przeciwciała, a w badaniach komórkowych wpływały na wydzielanie cytokin. Ten sam przegląd pokazuje jednak, że obraz nie jest jednoznaczny — część substancji humusowych działała prozapalnie. Autorzy piszą o potrzebie dobrze zaprojektowanych badań klinicznych. Żadne badanie nie wykazało, że picie wody z kwasami humusowymi skraca przeziębienie czy przyspiesza regenerację po chorobie.
Czego z tych badań nie wynika
- Nie wynika, że kwasy humusowe leczą lub zapobiegają infekcjom.
- Nie wynika, że „wzmacniają odporność” w sensie, w jakim używa tego zwrotu reklama.
- Nie wynika, że przyspieszają regenerację po chorobie, wysiłku czy antybiotykoterapii.
- Nie wynika, że usuwają z organizmu metale ciężkie albo toksyny.
- Nie wynika, że zmieniają pH organizmu — pH krwi regulują płuca i nerki.
Przy żywności i suplementach diety takie twierdzenia są niedozwolone, dopóki nie mają zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego. Dla kwasów humusowych takiego oświadczenia nie ma.
Jak stosować kwasy humusowe?
Kwasy humusowe dla ludzi są dostępne jako suplementy diety — najczęściej w postaci wody z kwasami humusowymi, kropli albo kapsułek. Niezależnie od formy obowiązuje kilka prostych zasad:
- Trzymaj się porcji podanej przez producenta. W przypadku HUMIO to 500 ml dziennie, czyli 150 mg kwasów humusowych. Więcej nie znaczy lepiej.
- Pij w ciągu dnia, tak jak zwykłą wodę. Najwięcej sensu ma zastąpienie nią słodzonych napojów. Przed otwarciem butelkę HUMIO warto wstrząsnąć, a po otwarciu wypić w ciągu 48 godzin.
- Wybieraj produkty przeznaczone do spożycia. Preparaty humusowe dla ogrodnictwa i rolnictwa nie są przeznaczone do picia, nawet jeśli mają podobną nazwę.
- Najpierw zapytaj lekarza, jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią, masz chorobę nerek albo przyjmujesz leki wymagające kwaśnego środowiska żołądka.
- Traktuj je jako uzupełnienie, nie zamiennik. Suplement diety nie zastąpi leczenia ani zróżnicowanej diety.
Co naprawdę wspiera odporność w sezonie przeziębień
Najlepiej udokumentowane pozostają rzeczy proste: sen, ruch, dieta bogata w warzywa, szczepienia i odpowiednie nawodnienie — zwłaszcza zimą, gdy suche powietrze w mieszkaniu wysusza śluzówki. Więcej piszemy o tym w artykule Nawodnienie zimą.
Woda humusowa HUMIO — co możemy powiedzieć
HUMIO to suplement diety w postaci naturalnej czarnej wody alkalicznej o pH 9, z kompleksem kwasów humusowych w ilości 300 mg na litr. Ciemna barwa pochodzi wyłącznie z tych związków, pozyskiwanych z leonardytu — nie ma w niej barwników, cukru ani konserwantów. Zalecana porcja to 500 ml dziennie dla osób dorosłych.
Bez zastrzeżeń możemy powiedzieć tyle: HUMIO dostarcza płynów, a dzięki neutralnemu smakowi łatwo zastąpić nią słodzone napoje. Wpływ kwasów humusowych na mikrobiom i odpowiedź zapalną u ludzi jest przedmiotem badań, nie faktem, który moglibyśmy Ci obiecać. Więcej o samej wodzie: Woda humusowa – co to jest i czy warto ją pić oraz Czarna woda do picia – skąd bierze się jej kolor.
Źródła
- Swidsinski A i wsp. Impact of humic acids on the colonic microbiome in healthy volunteers. World J Gastroenterol. 2017;23(5):885–890. doi:10.3748/wjg.v23.i5.885
- Jansen van Rensburg CE. The anti-inflammatory properties of humic substances: a mini review. Phytother Res. 2015;29(6):791–795.
- Gvozdeva Y, Peneva P, Katsarov P. Biomedical Applications of Humic Substances: From Natural Biopolymers to Therapeutic Agents. Antioxidants. 2025;14(9):1139. doi:10.3390/antiox14091139
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani farmaceutą. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety.
Czy kwasy humusowe wzmacniają odporność?
Nie ma potwierdzonego działania u człowieka. Dane pochodzą głównie z badań na zwierzętach i komórkach, a jedyne badanie na ludziach (14 osób) dotyczyło bakterii jelitowych, nie odporności.
Czy kwasy humusowe są bezpieczne dla ludzi?
W HUMIO kwasy humusowe pochodzą z certyfikowanych złóż leonardytu, a produkt jest suplementem diety dla dorosłych. Kobiety w ciąży i karmiące, osoby z chorobami nerek oraz przyjmujące leki wymagające kwaśnego środowiska żołądka powinny najpierw porozmawiać z lekarzem.
Czy kwasy humusowe usuwają toksyny i metale ciężkie?
W glebie i wodzie wiążą jony metali, ale nie ma badań potwierdzających, że w ten sposób oczyszczają organizm człowieka.
Jak stosować kwasy humusowe?
W przypadku HUMIO zalecana porcja to 500 ml wody dziennie (150 mg kwasów humusowych) dla osób dorosłych. Nie należy przekraczać zalecanej porcji.